Military Leadership – Lãnh đạo “kiểu” Quân đội

Hôm nay là ngày làm cuối trước khi đưa gia đình về quê ăn Tết, tranh thủ viết một bài chia tay năm Rồng 2012 và quéo cờm năm Rắn 2013.

Trước hết xin nói ngay là post này lấy cảm hứng từ buổi “cà phê đàm” với đồng chí trưởng phòng sales của 1 doanh nghiệp điện tử, nghe đâu bác này mới lấy MBA nên có vẻ thích đờm đạo cái topic hàn lâm: Military Leadership và ngỏ ý chê bai kiểu lãnh đạo này.

Nhiều người “sính” làm lãnh đạo đẹp và giả tạo và không hiểu bản chất của nghệ thuật lãnh đạo nên dị ứng với cái gọi là lãnh đạo kiểu quân đội -military leadership, mà trên thực tế, nó không hiện hữu, chỉ tồn tại khái niệm leadership in military – nghệ thuật lãnh đạo trong (môi trường) quân đội.

image

Trước khi đào sâu thêm, rất cần thiết để bàn một chút về các kiểu/phong cách lãnh đạo – leadership styles. Kurt Lewin năm 1939 cùng các đồng sự đã thực hiện một công trình nghiên cứu và đưa ra 3 hình thức/phương pháp/phong cách lãnh đạo mang tầm ảnh hưởng lớn cho các học thuyết và mô hình lãnh đạo sau này, đó là:
1. Authoritarian hay Autocratic – Lãnh đạo chuyên quyền (độc tài) ;
2. Participative hay Democratic – Lãnh đạo dân chủ;
3. Delegative hay Free Reign (Còn gọi là Laissez Faire hoặc Hands-off) – Lãnh đạo ủy thác.

Lewin nhận thấy rằng, phong cách Democratic là phong cách hiệu quả nhất, trong khi đó việc lạm dụng kiểu lãnh đạo Autocratic dễ đưa đến những cuộc cách mạng, còn dưới cái bóng của lãnh đạo ủy thác thì người ta thiếu yếu tố gắn kết trong công việc. Còn những người thực hành theo lý thuyết này của Lewin thì kết luận rằng một nhà lãnh đạo thành công phải kết hợp cả 3 phong cách trên, gia giảm mức độ cho mỗi phong cách tùy vào thực tế cũng như tính tương tác giữa lãnh đạo và nhân viên, và việc chỉ áp dụng 1 và mỗi 1 phong cách, ngoài một số ưu điểm, đều tạo ra những hệ lụy cho người lãnh đạo đó.

Trở lại chủ đề Leadership in Military, cũng cần biết rằng 3 phong cách lãnh đạo trên của Lewin được đưa vào Cẩm nang Quân đội Hoa kỳ 1973 – The US Army Handbook. Theo đó, từng loại phong cách được diễn giải và hướng dẫn cho các vị chỉ huy để áp dụng, tóm lược như sau:

image

1. Authoritarian leadership là kiểu lãnh đạo cực kỳ nghiêm khắc và cứng nhắc, phù hợp cho các khóa huấn luyện và diễn tập cơ bản nhằm mục đích đề cao tính tuân thủ và tôn trọng cấp trên cho tân binh. Nhục mạ hay lạm dụng không phải là phương pháp đúng của kiểu lãnh đạo này. Đây cũng là phương pháp các chỉ huy có thể áp dụng trong những tình huống khẩn hoặc cho các nhiệm vụ cực kỳ quan trọng vì thời gian để tranh cãi cho các mệnh lệnh sẽ gây ra những tổn thất về tài sản, nhân mạng, và dẫn đến thất bại cho nhiệm vụ được giao. Hạn chế của phương pháp này là gây ra sự mệt mỏi, chán chường, trầm cảm hay mất tinh thần cho thuộc cấp vì không nên áp dụng trong thời gian dài hoặc phải đi kèm với một số yếu tố tạo động lực.

2. Democratic leadership là phương pháp lãnh đạo mang đến cấp độ tự do cao nhất trong việc đưa ra các quyết định khi mà chỉ huy tham vấn ý kiến từ thuộc cấp của mình để đi đến quyết định sau cùng. Phương pháp này giúp tăng cường tinh thần đồng đội và tập thể trong đơn vị và khuyết điểm của nó là một quyết định khi cần đưa ra có thể mất nhiều thời gian.

3. Delegative/ Laissez Faire leadership cho phép các thuộc cấp phụ trách một số công việc được ủy thác dưới sự giám sát của cấp chỉ huy (chỉ can thiệp khi có vấn đề) nhằm tạo điều kiện cho cấp dưới học hỏi về khả năng tự quản và kỹ năng lãnh đạo trong tương lai đồng thời giúp cho cấp chỉ huy có thêm thời gian tập trung vào các nhiệm vụ quan trọng hơn.

4. Blended leadership là việc kết hợp cả 3 phong cách lãnh đạo này sẽ mang lại tính linh hoạt cao nhất và hiệu quả nhất cho người chỉ huy.

Như vậy, chúng ta thấy rằng, môi trường quân đội với nhiều định kiến về kỷ luật hà khắc cũng không hề thua kém những môi trường khác trong việc áp dụng nghệ thuật lãnh đạo, như tác giả Larry Pearson đã chia sẻ rằng các tư tưởng hiện đại về lãnh đạo đều ít nhiều xuất phát từ các mô hình chính trị và quân đội trong lịch sử nhân loại và Tôn tử trong quyển Binh pháp ra đời từ những năm 400 trước Công nguyên đã xem các vị tướng lĩnh – leaders- là “the arbiter of men’s fate” – người định đoạt số phận của hàng vạn binh sĩ thì trong bối cảnh kinh doanh hiện đại, người lãnh đạo doanh nghiệp cũng nắm giữ số phận của hàng trăm hàng ngàn nhân viên.

image

Tóm lại, không nên định kiến ai đó bằng khái niệm military leadership vì bản chất nó không tồn tại – military leadership, nếu có, không phải là cái kiểu nhục mạ hay hành xác. Nhục mạ và hành xác chưa bao giờ nằm trong danh mục của nghệ thuật lãnh đạo. Vậy, đừng vội định kiến ai đó đi theo phong cách Authoritarian (nếu họ cần phải làm như vậy), và cũng đừng vội mê mẩn thần tượng cho những ai giỏi khỏa lấp bằng kiểu Democratic (mị).

Tôi thích câu chuyện cổ tích về hình ảnh 3 túi thơm có 3 bí kíp. Mỗi phong cách lãnh đạo giống như 3 bí kíp trong 3 túi thơm. Sử dụng ở ở đâu, hoàn cảnh nào, và bao nhiêu là vừa chính là thành công trong nghệ thuật lãnb đạo.

Posted by HMT

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s